Spiranthes Rich. 1817, De Orchid. Eur.: 28 nom. cons.


Aristotelea Lour.; Gyrostachis Pers. [nom. provis.]; Gyrostachys Pers. ex Dumort.; Helictonia Ehrh.; Ibidium Salisb.; Monustes Raf.; Orchiastrum Micheli ex Greene; Orchiastrum Ség.; Triorchis Millán [nom. inval.]; Triorchis Petiver ex Nieuwl. [nom. superfl.]; Tussacia Raf. ex Desv.

Παγκόσμια κατανομή:
Middle Europe Southwestern Europe Southeastern Europe Eastern Europe Northern Africa Macaronesia Siberia Russian Far East Caucasus Western Asia China Mongolia Eastern Asia Indian Subcontinent Indo-China Malesia Papuasia Australia New Zealand Subarctic America Western Canada Eastern Canada Northwestern U.S.A. North-Central U.S.A. Northeastern U.S.A. Southwestern U.S.A. South-Central U.S.A. Southeastern U.S.A. Mexico Central America Caribbean Northern South America

Πληροφορίες γένους:


Όλα τα είδη της Spiranthes Rich. είναι επίγεια, και φυτρώνουν σε ανοικτές θέσεις, σε σταθερές ή διαταραγμένες φυτοκοινότητες, συνήθως σε χορτολίβαδα, λιβάδια, θαμνότοπους και δάση, ενώ μερικά είδη προτιμούν βαλτώδεις θέσεις (eMonocot, 19/6/2015). Το μοναδικό είδος που είναι παρόν στην Ελλάδα, βρίσκεται συνήθως σε θαμνότοπους στις παρυφές δασών και εγκαταλελειμμένους αγρούς/ελαιώνες – ίσως διότι είναι πιο εύκολο να προσέξεις τους ρόδακες σε αυτές τις θέσεις. 


Τα περισσότερα είδη επικονιάζονται από μέλισσες ή αγριομέλισσες. Μερικά είδη έχουν αυτόγαμα άτομα ή είναι τελείως αυτόγαμα (Gen.Orch. Vol.3: 264). H S. spiralis (L.) Chevall (το μόνο είδος παρόν στην Ελλάδα) φέρει άνθη με νέκταρ (που παράγεται στη βάση του χείλους και όχι σε πλήκτρο) τα οποία επικονιάζονται από μέλισσες ή αγριομέλισσες, και δεν είναι αυτόγαμη (Jacquemyn & Hutchings, 2010).

Σημειώσεις ταξινόμησης

Το γένος έχει σχεδόν παγκόσμια κατανομή. Όλα τα είδη έχουν χαρακτηριστικά ανθοφόρα με άνθη σε ελικοειδή διάταξη, είτε σε μία είτε σε περισσότερες σειρές (Gen.Orch. Vol.3: 263-264). Από τα 34 αποδεκτά είδη της Spiranthes  Rich (Chase et al., 2015) μόνο ένα είναι παρόν στην Ελλάδα. 

Στη καλλιέργεια

Τα φυτά του γένους μεγαλώνουν εύκολα σχετικά από σπόρο in vitro, και ελάχιστα είδη είναι δημοφιλή (κυρίως οι S. cernua (L.) Rich. και S. sinensis (Pers.) Ames). Η S. spiralis (L.) Chevall είναι αρκετά προβληματική στη καλλιέργεια (Κόλιας, προσ. επικ.).

Κύκλος ζωής

Οι κόνδυλοι της S. spiralis (L.) Chevall ξεκινάνε να φυτρώνουν αργά το καλοκαίρι ή νωρίς το φθινόπωρο. Πρώτα ξεκινάει το ανθοφόρο (μπορεί μερικές βδομάδες νωρίτερα από τα φύλλα) και στη συνέχεια τα φύλλα σε ρόδακα. Η βλάστηση εξαρτάται τόσο από την παρουσία νερού στο χώμα όσο και από τη πτώση των θερμοκρασιών (Mrkvicka, 1992 στο Jacquemyn & Hutchings, 2010). Οι ρόδακες παραμένουν πράσινοι έως το τέλος την άνοιξης οπότε και πέφτουν σε λήθαργο. Τα ενήλικα φυτά δεν ανθίζουν κάθε χρόνο (Jacquemyn & Hutchings, 2010). Άλλα είδη του γένους έχουν διαφορετικό κύκλο ζωής.  



Members of Spiranthes Rich. are terrestrial, growing in open positions in stable or disturbed plant communities, usually in grasslands, meadows, scrub and forests, while some species prefer more wet habitats (i.e. marches, bogs - eMonocot, 19/6/2015). The one species that is present in Greece, can be usually found in scrub of forest edges and abandoned fields/olive groves – maybe because it is easier to locate the characteristic rosettes in these areas. 


Most species are pollinated by bees or bumblebees. Some species are autogamous or have individuals that are autogamous (Gen.Orch. Vol.3: 264). S. spiralis (L.) Chevall (the only species present in Greece) bears nectariferous flowers (nectar is produced from two small glands at the base of the lip – flowers do not have a spur) which are pollinated by bees or bumblebees (Jacquemyn & Hutchings, 2010).

Notes on taxonomy

Spiranthes Rich. is an almost cosmopolitan genus, with characteristic inflorescences. Flowers are helically arranged, in one or more rows (Gen.Orch. Vol.3: 263-264). Currently, there are 34 accepted species (Chase et al., 2015) – only one is present in Greece. 

In cultivation

Plants are easy to reproduce by seed in vitro, and a few species are popular cultivation subjects (mainly S. cernua (L.) Rich. and S. sinensis (Pers.) Ames). S. spiralis (L.) Chevall is reported as problematic under cultivation (Kolias, pers. com.).

Life cycle

Tubers of S. spiralis (L.) Chevall start sprouting in late summer or early autumn. The first thing to appear is the inflorescence (usually a few weeks before leaves start to appear) which is followed by a rosette of leaves. Sprouting depends on water availability and a decrease of temperatures (Mrkvicka, 1992 in Jacquemyn & Hutchings, 2010). The rosettes stay green until the end of spring, when hibernation occurs. Adult plants do not flower every year (Jacquemyn & Hutchings, 2010). Other species of Spiranthes Rich. have a different life cycle. 


Jacquemyn Η. & Μ.J. Hutchings, 2010. Biological Flora of the British Isles: Spiranthes spiralis (L.) Chevall. Journal of Ecology, Vol.98: 1253–1267.