Neotinea Rchb.f. 1852, De Pollin. Orchid.: 29


* Tinea Biv. [αντικατασταθέν όνομα/βασιώνυμο - nom. illeg.: μεταγενέστερο ομώνυμο]; Odontorchis D.Tyteca & E.Klein

Παγκόσμια κατανομή:
Northern Europe Middle Europe Southwestern Europe Southeastern Europe Eastern Europe Northern Africa Macaronesia Siberia Caucasus Western Asia

Πληροφορίες γένους:


Το γένος έχει 4 αποδεκτά είδη (WCSF, 2/6/2015). Όλα (εκτός της N. maculata (Desf.) Stearn, που φυτρώνει σε εύρος ενδιαιτημάτων) φυτρώνουν σε λιβάδια, ανοικτά δάση και θαμνότοπους σε σχετικά ξερικές θέσεις. 


Η N. maculata (Desf.) Stearn είναι αυτόγαμη (Duffy et al., 2009). Τα υπόλοιπα τρία είδη μιμούνται άνθη με νέκταρ (Inda et al., 2012). Οι Schiestl & Cozzolino (2008) αναφέρουν την παρουσία μεγάλων ποσοτήτων πτητικών ουσιών που δρουν σαν φερομόνες για να προσελκύσουν αρσενικά έντομα στα άνθη της N. ustulata (L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase. Γενικά λίγα είναι γνωστά για την επικονίαση στο γένος (Inda et al., 2012). 

Ταξινομικές σημειώσεις

Το γένος Neotinea Rchb.f. ήταν μονοτυπικό έως ότου οι Bateman et al. (1997) μετέφεραν τρία είδη που παραδοσιακά ανήκαν στην Orchis Tourn. ex L. σε αυτό το γένος. 

Τα 4 είδη του γένους είναι εύκολα στην αναγνώριση - όλα βρίσκονται και στην Ελλάδα. 

Στη καλλιέργεια

Λίγα είναι γνωστά για την βλάστηση από σπόρο των ειδών (Rasmussen, 2008: 316-318, σαν Orchis) αλλά σπάνια εμφανίζονται σε εξειδικευμένες συλλογές και φυτώρια. 

Κύκλος ζωής

Οι κόνδυλοι φυτρώνουν το φθινόπωρο και σχηματίζουν ρόδακες φύλλων. Ανθίζουν άνοιξη και περνάνε το καλοκαίρι σε λήθαργο. Εξαίρεση αποτελεί η N. ustulata var. aestivalis (Kümpel) Tali στην οποία ο κόνδυλος σχηματίζει ρόδακα την άνοιξη, ανθίζει το καλοκαίρι και περνάει σε λήθαργο το χειμώνα (Tali et al., 2006 – τέτοιοι πληθυσμοί δεν έχουν βρεθεί στην Ελλάδα).  



There are 4 accepted species in Neotinea Rchb.f., all present in Greece (WCSF, 2/6/2015). They all grow in poor meadows, scrub and open forests, in dry positions, with the exception of N. maculata (Desf.) Stearn which is a generalist. 


N. maculata (Desf.) Stearn is autogamous (Duffy et al., 2009). All the other species are food deceptive (mimicking flowers that are nectariferous - Inda et al., 2012). Schiestl & Cozzolino (2008) report the presence of volatile chemicals in the flowers of N. ustulata (L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase, that are known to act as pheromones, attracting male insects. Generally little in known about pollination syndromes in the genus (Inda et al., 2012). 

Notes on taxonomy

The genus used to be monotypic, until Bateman et al. (1997) transferred 3 species traditionally placed in Orchis Tourn. ex L. to Neotinea Rchb.f. There are 4 accepted species for the genus (Chase et al., 2015) - all of them can be found in Greece. 

In cultivation 

Few things are known about the reproduction by seed in vitro (Rasmussen, 2008: 316-318, as Orchis), however, occasionally (and rarely) plants can be found in specialized nurseries and collections.  

Life cycle 

The tubers sprout in autumn, forming a rosette of leaves. They flower in springtime and hibernate through summer. The only exception is N. ustulata var. aestivalis (Kümpel) Tali where the tuber forms a rosette in springtime, flowers over summer and hibernates in winter (Tali et al., 2006 – this taxon is not present in Greece).  


Bateman R.M, Α.Μ. Pridgeon, Μ.W. Chase, 1997. Phylogenetic of subtribe Orchidinae (Orchidoideae, Orchidaceae) based on nuclear ITS sequences. 2. Infrageneric relationships and reclassification to achieve monophyly of Orchis. Lindleyana, Vol.12: 113–141.

Duffy, K.J.,  G. Scopece, S. Cozzolino, M.F. Fay, R.J. Smith, & J. C. Stout, 2009. Ecology and genetic diversity of the dense-flowered orchid, Neotinea maculata, at the centre and edge of its range. Ann Bot., Vol.104(3): 507–516.

Inda, L.A., M. Pimentel & M.W. Chase, 2012. Phylogenetics of tribe Orchideae (Orchidaceae: Orchidoideae) based on combined DNA matrices: inferences regarding timing of diversification and evolution of pollination syndromes. Ann. Bot., Vol.110(1): 71-90.

Schiestl, F.P. & S. Cozzolino, 2008. Evolution of sexual mimicry in the orchid subtribe orchidinae: the role of preadaptations in the attraction of male bees as pollinators. BMC Evol. Biol., doi: 10.1186/1471-2148-8-27

Tali, Κ., M.F. Fay & R.M. Bateman, 2006. Little genetic differentiation across Europe between early-flowering and late-flowering populations of the rapidly declining orchid Neotinea ustulata. Biological Journal of the Linnean Society, Vol.87: 3–25.